“Buru txikiak, ideia handiak. Babestu ditzagun gure seme-alabak ziberkriminalen tranpetatik.”
Udako eta familiako oporraldiaren ondoren, eta helduak lanera itzuli direnez eta haurrak eskolara, gomendio hauek eskaini nahi dizkizuegu helburu pertsonal eta profesionaletarako erabiltzen diren gailuak eta gure seme-alabek hezkuntza-helburuetarako erabiltzen dituztenak eskolara itzultzean behar bezala babesteko.
Adingabeek erabiltzen dituzten hezkuntza-gailuak (bai pertsonalak bai eskolak esleitutakoak):
- Aktibatu “gurasoen kontrolak” erabiltzen dituzten gailuen ezarpenetan. Horri esker, ez dituzte ordainketak egingo edo adinerako egokiak ez diren edukiak eskuratuko, eta baita nahi gabe gure eduki pertsonal edo profesionalera sartu eta ezabatzea ere.
- Aldian-aldian egiaztatu zure arakatzailearen historia, zure seme-alabak bisitatzen dituen orrialdeak bere adinerako edo heldutasun mentalerako egokiak direla ziurtatzeko.
- Pasahitz sendoak erabiltzea eskatu . EtaPlataforma batzuetan, hala nola sare sozialetan edo posta elektronikoan, bi faktoreko autentifikazioa ezarri da. Konfiguratzen badugu, mezu bat edo mezu elektroniko bat jasoko dugu, adibidez, pasahitz aldaketa bat balioztatzeko.
- Sare sozialak erabiltzen badituzte, babestu itzazu jarraitzaile edo kontaktu gisa onartzeko eskatuz. Neurri honek ez du helburu teknologia berrien erabileran duzun komunikazio eta ikaskuntza askatasuna mugatzea. Helburua beraientzako egoera kaltegarriak garaiz aurreikustea da (argazki desegokiak igotzea edo iruzkin gutxiesgarriak jaso eta argitaratzea).
- Zure informazioa gure informazioa ere bada, Horrek esan nahi du adingabeek gure gailu pertsonalak ahalik eta gehien erabiltzea mugatzea, eta batez ere gure gailu profesionalak (bideo bat ikusteko edo aplikazio bat jolasteko besterik ez bada ere). Guretzat eta gure lanarentzat garrantzitsuak diren informazioa edo datuak ezabatu ditzakete, edo ordainketa-datuak atzitu eta aplikazio ez-seguruak deskargatu ditzakete gure baimenik gabe.
Gailu profesionalak (gailu pertsonalak barne, batez ere lanerako edo adingabeek erabiltzen badituzte):
- Ezabatu bidaian erabilitako Wi-Fi sare publiko edo komertzialak (hotelak, aireportuak, jatetxeak, etab.), baita aldi baterako erabiltzen ari ziren aplikazioak ere.
- Blokeatu eta ezabatu behar ez dituzun jarduera, ekitaldi, txango eta abarretarako aldi baterako gordetako kontaktuak .
- Berrikusi eta berrezarri aplikazioaren pribatutasun-ezarpenak. Adibidez, aplikazio bati mikrofonora, kamerara, gure kokapenera edo ordainketa-datuetara sartzeko baimena eman badiogu eta jada ez bada beharrezkoa ondoren erabiltzeko.
- Egiaztatu bankuko gastu guztiak, batez ere oporretan aldizka jarraipena egin ez baduzu. Zenbat eta lehenago detektatu iruzurra, orduan eta lehenago berreskuratu ahal izango duzu zure dirua.
- Aldatu oporretan gehien erabiltzen dituzun aplikazioen pasahitzak (sare sozialak, online bankua, posta elektronikoa, etab.), batez ere zure negozioarekin edo erakundearekin lotutakoenak.
OHAR GARRANTZITSUA: Berriz ere gogorarazten dizuegu: segurtasun arazoren bat duzula susmo txikiena baduzu edo zibereraso bat dela ziur bazaude, ez izan zalantzarik IT departamentuari jakinarazteko, behar bezala aholkuak eman diezazkizuten. Eta maila pertsonalean , salatu ziber-erasoa polizia-agintaritzari.
*Bidalketa data: 2025eko irailaren 8a