“Ezezagun bati emango zenizkioke zure etxeko giltzak?”
Ez, ezta? Orduan, zergatik erabiltzen ditugu pasahitzak hauek:
- 12345678
- Bart, Lisa eta Maggie
- 03/04/1977
- Pasahitza
- Snoopy 1950
Gure ate nagusirako giltzarrapo bat aukeratu beharko bagenu bezala, segurtasun osoa, fidagarritasuna eta gaizkile batek erraz sartu ezin duen bat aukeratuko genukeen bezala, gauza bera egin beharko genuke pasahitzekin.
Oraindik ez gara konturatzen pasahitzak gure bizitza pribaturako edo lan-inguruneetarako ate digitala direla. Horregatik, batzuetan, ez dugu babes egokia eskaintzen.
Jarraian, ziberkriminalek zure bizitza digitala eta identitatea kontrolatu ez dezaten pasahitz onak aukeratzeko aholku batzuk eman nahi dizkizugu:
- Aukeratu 8 eta 14 karaktere arteko pasahitzak.
- Ez erabili letrak eta/edo zenbakiak bakarrik, erabili ikurrak ere (/;@$&?* edo antzekoak)
- Ez izan agerikoa, pasahitz hauek baitira errazen deszifratzen direnak, adibidez, 12345678 eta Password.
- Ez aukeratu zu identifikatzen zaituen ezer, hala nola haurren izenak, maskotak, jaiotze datak, posta helbideak, etab.
- Bereizi pasahitz pertsonalak profesionaletatik eta erabili pasahitz desberdinak teknologia desberdinetarako (posta elektronikoa, online dendak, sare sozialak, aplikazioak, etab.).
- Gogoratu pasahitzak aldian-aldian aldatzea (30 eta 90 egun artean). Pasahitz seguruenak ere aurkitu eta erabil daitezke denbora luzez erabili badira.
- Ez partekatu inorekin. Eta inor diogunean, INORK EZ esan nahi dugu. Ez laguntza-teknikariek, ez gainbegirale zuzenek, ez lankideek edo gertukoek ez lukete zure pasahitzak jakin eta erabili behar. Balitekeelako ez erabiltzea zuk bezain babes-maila berean, edo jakin behar ez luketen informazioa eskuratzea.
OHAR GARRANTZITSUA: Berriz ere gogorarazten dizuegu: segurtasun arazoren bat duzula susmo txikiena baduzu edo zibereraso bat dela ziur bazaude, ez izan zalantzarik IT departamentuari jakinarazteko, behar bezala aholkuak eman diezazkizuten. Eta maila pertsonalean , salatu ziber-erasoa polizia-agintaritzari.
*Bidalketa data: 2025eko irailaren 1a